Grote getallen raken de ziel niet. Daarom maakte ik niet veel van de 76 miljoen euro die werd besteed aan i-Police, het geflopte project dat de politiediensten in ons land moest digitaliseren. Grote IT-projecten dragen nu eenmaal veel risico met zich mee.
Menig opinieleider is snel om aan te draven met agile (behendig) denken en productgebaseerd ontwikkelen. Op zich zijn dat allemaal dingen waar ik fan van ben, maar iets zegt me dat die dekseltjes niet passen op de potjes bij de overheid. De grootste uitdaging bij de overheid is niet digitalisering, maar digitale transformatie. Het verschil is simpel: bij digitalisering ga je dezelfde dingen anders doen, bij digitale transformatie ga je andere dingen doen. Bij dat laatste wringt het natuurlijk, want dan moet de hele organisatie, van kabinet af aan, mee.
Veel kleine ondernemingen worstelen echter ook met digitale transformatie. Technologie blijft immers de bakens verplaatsen, dus uiteindelijk moeten we allemaal meer onzekerheid aanvaarden dan we zouden willen. Niet eenvoudig voor een kmo en zeker niet voor een overheid die zijn inwoners te woord moet staan. Veilige ruimtes om te experimenteren met andere manieren van werken bieden een oplossing. Heden ten dage geven economische cijfers aan dat vooral grote bedrijven hiertoe succesvol toe in staat zijn. Het gegeven dat start-ups in ons land worstelen om scale-ups te worden, is dan weer een duidelijk teken dat anders werken niet evident is.
Is 76 miljoen euro dan simpelweg leergeld op schaal van de overheid? Het weetje dat we met dat geld vijftien scholen hadden kunnen neerpoten, doet me toch een tweede keer nadenken. Niet over de gigantische bedragen, maar over de vergelijking tussen de IT en de bouw. Een bekende quote zegt immers dat als we huizen zouden bouwen zoals we software bouwen, de eerste specht de beschaving zou vernietigen. Het is een quote die bedoeld is om de fragiliteit van software bloot te leggen.
Wie door ongecontroleerde wildgroei complexe omgevingen creëert, betaalt uiteindelijk de prijs.
Op basis van een vorig leven in softwareontwikkeling kan ik dat met een lach en traan bevestigen. Het feit dat daar een lach bij is, komt omdat ik het verschil tussen ingewikkeld en complex kan appreciëren. De bouw van een school is ingewikkeld, want je hebt veel onderdelen en expertise nodig. Toch is het mogelijk om het volledige proces uit te werken en kan je het gevolg van veranderingen voorspellen. Bij i-Police daarentegen, spreek je over een complexe omgeving met veel onafhankelijk evoluerende onderdelen. In zo’n omgeving kan je oorzaak en gevolg wel vaststellen, maar niet voorspellen.
Wees dus gewaarschuwd: wie door ongecontroleerde wildgroei complexe omgevingen creëert, betaalt uiteindelijk de prijs. Politici die hun les niet leren met i-Police, kunnen altijd eens aan Petra De Sutter vragen wat er gebeurt als je AI gebruikt zonder de nodige controles. Hopelijk houden ze er allemaal een complex aan over.
Contact: kristof.notelaers@pxl.be
Dit opiniestuk verscheen eerder in Het Belang van Limburg van 28 februari 2026.
