Duurzamer ondernemen hoeft niet te beginnen met grote investeringen. Dat blijkt uit een tweejarig praktijkgericht onderzoeksproject waarin Hogeschool PXL en Thomas More samen met dertig Vlaamse logies onderzochten hoe duurzaamheid structureel deel kan worden van hun bedrijfsvoering. De deelnemende logies boekten vooral vooruitgang op het vlak van infrastructuur (+27%) en communicatie (+21%). De opgedane kennis wordt nu gebundeld in een gratis e-toolkit waarmee ook andere Vlaamse logies zelf aan de slag kunnen.
Van goede intenties naar concrete actie
Veel logiesuitbaters willen duurzamer ondernemen maar botsen in de praktijk op dezelfde vragen. Waar begin je? Welke maatregelen zijn haalbaar? Wat levert een investering op? En hoe neem je gasten mee in duurzame keuzes zonder belerend over te komen?
Dertig Vlaamse logies gingen de voorbije twee jaar samen met onderzoekers van Hogeschool PXL en Thomas More op zoek naar antwoorden. Daarbij werd niet vertrokken vanuit een theoretische checklist, maar vanuit de dagelijkse realiteit van de ondernemingen zelf.
Energie en water, infrastructuur, lokale samenwerking, interne organisatie en communicatie met gasten kwamen allemaal aan bod. Het uitgangspunt: duurzaamheid werkt pas echt wanneer ze verweven zit in de dagelijkse bedrijfsvoering.
“Door het traject te doorlopen, besef ik dat er nog heel veel dingen zijn die we nog niet doen, ook al zijn we al ver op het vlak van duurzaamheid”, zegt Many Leys van logies De Zilveren Maan in Neeroeteren.
Vooral infrastructuur en communicatie gaan erop vooruit
Bij de start van het traject brachten de deelnemende ondernemers in kaart waar hun onderneming stond. Na de begeleiding gebeurde die oefening opnieuw.
Op alle onderzochte domeinen was gemiddeld vooruitgang zichtbaar. De grootste procentuele stijging werd gemeten bij infrastructuur (+27%) en communicatie (+21%).
Achter die cijfers zitten heel concrete veranderingen. Logies gingen bewuster om met energie en water, bekeken hun infrastructuur vanuit een duurzaamheidsperspectief en zochten naar manieren om ook hun gasten gemakkelijker mee te nemen in duurzame keuzes.
“Het groeiplan heeft me niet alleen handvatten geboden om duurzame technieken te implementeren in mijn vakantiewoning. Het helpt me ook om kostenefficiënter met water en energie om te gaan en mijn gasten aan te zetten tot duurzamer gedrag”, zegt Marc Cornelissen van vakantiewoning Terra Kota in Diepenbeek.
Duurzaamheid hoeft geen miljoenenproject te zijn
Een belangrijke vaststelling uit het onderzoek is dat verduurzaming niet noodzakelijk begint met grote investeringen. Ook kleinere, haalbare ingrepen kunnen een verschil maken.
Minstens even belangrijk is dat ondernemers bewust tijd maken om hun werking onder de loep te nemen, prioriteiten te bepalen en concrete acties vast te leggen. Voor logiesuitbaters die dagelijks bezig zijn met gasten, boekingen, onderhoud en administratie is dat niet vanzelfsprekend.
Vic van Eyck van Camping Houtum in Kasterlee vat het zo samen: “Investeren in duurzaamheid is geen miljoenenproject. Net goed dat je aan zo’n project deelneemt, want dan maak je er tijd voor. En het heeft effectief impact.”
Geen checklist maar een duurzaam businessmodel
Het onderzoek ging daarom verder dan afzonderlijke maatregelen zoals zonnepanelen, ledverlichting of afvalsortering.
Samen met de dertig deelnemende logies ontwikkelden, testten en valideerden de onderzoekers een duurzaam businessmodelcanvas. Dat helpt ondernemers om duurzaamheid vanuit hun volledige bedrijfsvoering te bekijken.
Niet alleen de ecologische impact komt daarbij aan bod maar ook economische haalbaarheid, lokale verankering, samenwerking, gastenbeleving en interne organisatie.
Die brede blik is belangrijk want voor duurzaam ondernemen bestaat geen universeel stappenplan. Een camping heeft andere mogelijkheden en uitdagingen dan een B&B of vakantiewoning. De centrale vraag is daarom niet welke maatregelen elk logies moet nemen, maar welke volgende stap binnen de eigen context haalbaar én zinvol is.
Gratis e-toolkit voor Vlaamse logies
De kennis uit het onderzoeksproject blijft niet beperkt tot de dertig deelnemende ondernemingen.
Via www.duurzaamondernemenlogies.be stellen Hogeschool PXL en Thomas More een gratis e-toolkit ter beschikking waarmee logiesuitbaters zelf hun volgende stappen kunnen bepalen. De toolkit bevat onder meer een zelfscan die ondernemers inzicht geeft in hun huidige situatie en een groeiplan waarmee ze haalbare prioriteiten en acties kunnen vastleggen.
Daarnaast vinden ondernemers er praktijkcases van deelnemende Vlaamse logies en concrete tips en ervaringen uit het werkveld. De aanpak is bewust laagdrempelig: inzicht krijgen in de eigen onderneming, keuzes maken en vervolgens leren van andere ondernemers die met gelijkaardige uitdagingen aan de slag gingen.
Van dertig logies naar de hele sector
Niet iedere deelnemende logiesuitbater staat na twee jaar op hetzelfde punt en niet elke onderneming boekte op ieder domein vooruitgang. De resultaten tonen wel dat gerichte en gestructureerde begeleiding ondernemers kan helpen om duurzaamheid concreter en werkbaarder te maken.
Daarmee verschuift de vraag van “Wat kunnen we nog doen rond duurzaamheid?” naar “Welke haalbare volgende stap kunnen we vandaag zetten?”
Precies daarin zit volgens de onderzoekers de hefboom: zodra duurzaam ondernemen concreet, meetbaar en haalbaar wordt, wordt de stap naar actie kleiner.
Meer informatie en aanmelden via www.duurzaamondernemenlogies.be.
Contact:
Nele Bylois, speerpuntcoördinator Vrijetijdseconomie @ Hogeschool PXL / Nele.Bylois@PXL.BE
